سرطان پیشرفته پروستات می‌تواند باعث ضعیف‌شدن جریان ادرار، تکرر ادرار، سوزش یا خون در ادرار شود. در افراد مبتلا، پرتودرمانی و جراحی هم ممکن است مشکلات ادراری یا روده‌ای ایجاد کنند؛ راه کنترل این مشکلات به علت آن‌ها بستگی دارد. [1]
تغییر دفع همیشه نشانه گسترش سرطان نیست
پروستات زیر مثانه و جلوی راست‌روده، یعنی بخش پایانی روده، قرار دارد و بخشی از مجرای ادرار را احاطه می‌کند. بزرگ‌شدن آن ممکن است راه خروج ادرار را تنگ کند؛ در نتیجه شروع ادرار دشوار می‌شود، جریان آن قطع‌و‌وصل می‌شود یا مثانه کامل خالی نمی‌شود. [1]
مشکلات روده‌ای ناشی از خود سرطان پروستات کمتر شایع‌اند و گسترش این سرطان به دستگاه گوارش نادر است. یبوست در دوره بیماری می‌تواند با تغییر غذا، کاهش تحرک یا کم‌نوشیدن مایعات هم ارتباط داشته باشد. بنابراین، تغییر دفع به‌تنهایی به معنای رسیدن سرطان به روده نیست. [1]
پرتودرمانی و جراحی چه اثری دارند؟
پرتودرمانی به‌دلیل نزدیکی پروستات به راست‌روده ممکن است باعث درد این ناحیه، مدفوع شل یا اسهال، گاهی همراه خون‌ریزی شود. تحریک مثانه و مجرای ادرار هم می‌تواند نیاز مکرر و ناگهانی به ادرارکردن یا بیدارشدن شبانه برای ادرار را در پی داشته باشد. بسیاری از علائم روده‌ای طی چند هفته بهتر می‌شوند، اما برطرف‌شدن آن‌ها گاهی تا ۶ تا ۱۲ ماه پس از پایان درمان طول می‌کشد. [1]
پس از جراحی برداشتن پروستات، نشت ادرار ممکن است رخ دهد؛ مشکلات روده‌ای پس از این جراحی بسیار نادرند. کنترل ادرار معمولاً در طول سال نخست برمی‌گردد و تمرین تقویت عضلات کف لگن می‌تواند به بهبود آن کمک کند. این زمان‌بندی برای همه یکسان نیست و علائمی که بهتر نمی‌شوند یا شدت می‌گیرند، نیاز به پیگیری دارند. [1]
چه کارهایی کمک می‌کنند و چه زمانی پیگیری فوری لازم است؟
تمرین کگل، یعنی منقبض‌کردن و تقویت عضلات کف لگن، ممکن است نشت ادرار را کمتر کند. برای یبوست، خوراکی‌های پرفیبر مانند میوه و غلات صبحانه سبوس‌دار و حرکت ملایم می‌توانند کمک‌کننده باشند. جبران مایعات نیز به کم‌آبی ناشی از اسهال کمک می‌کند. اگر داروی ملین لازم باشد، انتخاب آن با راهنمایی تیم درمان انجام می‌شود. [1]
این مطلب یک مرور آموزشی است و برنامه واحدی برای همه بیماران ارائه نمی‌کند؛ انتخاب غذا، تمرین یا دارو باید با علت علائم تناسب داشته باشد. متخصص تغذیه یا فیزیوتراپیست آشنا با مراقبت سرطان می‌تواند برای تنظیم غذا و فعالیت متناسب با وضعیت فرد کمک کند. [1]
اگر نمی‌توانید ادرار کنید یا مثانه را خالی کنید، اسهال شدید دارید، خون‌ریزی قابل‌توجه از مقعد یا خون در ادرار می‌بینید، فوراً با تیم درمان تماس بگیرید. یبوستی که بیش از چهار روز طول کشیده نیز باید بی‌درنگ به آن‌ها اطلاع داده شود. [1]
منابع
این نوشته، بازنویسی مستقل فارسی از مقاله بالاست؛ بیان آن برای مخاطب عمومی تغییر کرده است.
