۱۲ ماده غذایی برای تقویت عملکرد مغز
غذاهایی که می خوریم می توانند تأثیر زیادی بر ساختار و سلامت مغز ما داشته باشند. خوردن یک رژیم غذایی تقویتکننده مغز میتواند عملکرد کوتاهمدت و بلندمدت مغز را پشتیبانی کند.
مغز یک اندام انرژی بر است و حدود ۲۰ درصد از کالری بدن را مصرف می کند، بنابراین برای حفظ تمرکز در طول روز به سوخت زیادی نیاز دارد.
مغز همچنین برای سالم ماندن به مواد مغذی خاصی نیاز دارد. به عنوان مثال، اسیدهای چرب امگا ۳ به ساخت و ترمیم سلول های مغز کمک می کنند و آنتی اکسیدان ها استرس و التهاب سلولی را کاهش می دهند که با پیری مغز و اختلالات عصبی مانند بیماری آلزایمر مرتبط هستند.
این مقاله شواهد علمی در پشت پرده ۱۲ مورد از بهترینمواد غذایی مغز را بررسی می کند.

۱. ماهی های روغنی
روغن ماهی حاوی امگا ۳ است که می تواند به تقویت سلامت مغز کمک کند.
ماهی های روغنی منبع خوبی از اسیدهای چرب امگا ۳ هستند. امگا ۳ به ساخت غشاهای اطراف هر سلول بدن از جمله سلول های عصبی و مغز کمک می کند. بنابراین، آنها می توانند ساختار سلول های مغزی به نام نورون ها را بهبود بخشند.
یک مطالعه در سال ۲۰۱۷ نشان داد که افرادی که دارای سطوح بالای امگا ۳ بودند، جریان خون در مغز آنها بیشتر بود. محققان همچنین ارتباط بین سطوح امگا ۳ و شناخت بهتر یا توانایی های تفکر را شناسایی کردند.
این نتایج نشان می دهد که خوردن غذاهای غنی از امگا ۳ مانند ماهی های چرب، ممکن است عملکرد مغز را تقویت کند.
نمونه هایی از ماهی های روغنی که حاوی سطوح بالایی از امگا ۳ هستند عبارتند از:
• ماهی سالمون
• ماهی خال مخالی
• ماهی تن
• شاه ماهی
• ساردین
افراد همچنین می توانند امگا 3 را از سویا، آجیل، بذر کتان و سایر دانه ها دریافت کنند.

۲. شکلات تلخ
شکلات تلخ حاوی کاکائو زیادی است. کاکائو حاوی فلاونوئیدها است که نوعی آنتی اکسیدان است.
آنتی اکسیدان ها به ویژه برای سلامت مغز مهم هستند، زیرا مغز به شدت مستعد استرس اکسیداتیو است که به زوال شناختی مرتبط با افزایش سن و بیماری های مغزی کمک می کند.
به نظر می رسد فلاونوئیدهای کاکائو برای مغز مفید هستند. بر اساس یک تحقیق معتبر در سال ۲۰۱۳، فلاونوئیدها ممکن است رشد نورون ها و عروق خونی را در بخش هایی از مغز که درگیر حافظه و یادگیری هستند، تشویق کنند. آنها همچنین ممکن است جریان خون را در مغز تحریک کنند.
برخی تحقیقات همچنین نشان می دهد که جزء فلاونوئیدی شکلات مشکلات حافظه را در حلزون ها برطرف میکند. دانشمندان هنوز این را روی انسان آزمایش نکرده اند.
با این حال، یک مطالعه در سال ۲۰۱۸ روی انسان نیز از اثرات تقویت مغز توسط شکلات تلخ حمایت می کند. محققان پس از خوردن شکلات حاوی حداقل ۷۰ درصد کاکائو، از روشهای تصویربرداری برای بررسی فعالیت مغز استفاده کردند.
محققان به این نتیجه رسیدند که خوردن این نوع شکلات تلخ ممکن است انعطاف پذیری مغز را بهبود بخشد که برای یادگیری بسیار مهم است و همچنین ممکن است مزایای مرتبط با مغز را نیز به همراه داشته باشد.

۳. توت ها
مانند شکلات تلخ، بسیاری از انواع توت ها حاوی آنتی اکسیدان های فلاونوئیدی هستند. تحقیقات نشان می دهد که توت ها ممکن است غذای خوبی برای مغز باشد.
آنتی اکسیدان ها به کاهش التهاب و استرس اکسیداتیو کمک می کنند. آنتی اکسیدان های موجود در توت ها عبارتند از آنتوسیانین، کافئیک اسید، کاتچین و کورستین.
یک بررسی در سال ۲۰۱۴ اشاره می کند که ترکیبات آنتی اکسیدانی موجود در انواع توت ها اثرات مثبت زیادی بر مغز دارند، از جمله:
• بهبود ارتباط بین سلول های مغزی
• کاهش التهاب در سراسر بدن
• افزایش انعطاف پذیری، که به سلول های مغز کمک می کند تا ارتباطات جدیدی ایجاد کنند که یادگیری و حافظه را تقویت می کند
• کاهش یا به تاخیر انداختن بیماری های تخریب کننده عصبی مرتبط با سن و زوال شناختی
انواع توت های غنی از آنتی اکسیدان که می توانند سلامت مغز را تقویت کنند عبارتند از:
• توت فرنگی
• تمشک ها
• بلوبری
• توت سیاه
• توت

۴. آجیل و دانه ها
آجیل و دانه ها منبع گیاهی از چربی ها و پروتئین های سالم هستند.
خوردن بیشتر آجیل و دانه ها ممکن است برای مغز مفید باشد، زیرا این غذاها حاوی اسیدهای چرب امگا ۳ و آنتی اکسیدان هستند.
یک مطالعه در سال ۲۰۱۴ نشان داد که مصرف بیشتر آجیل با عملکرد بهتر مغز در سنین بالاتر مرتبط است.
آجیل و دانه ها نیز منابع غنی آنتی اکسیدان و ویتامین E هستند که از سلول ها در برابر استرس اکسیداتیو ناشی از رادیکال های آزاد محافظت می کند.
با بالا رفتن سن، مغز ممکن است در معرض این نوع استرس اکسیداتیو قرار گیرد و بنابراین ویتامین E ممکن است از سلامت مغز در سنین بالاتر حمایت کند.
یک بررسی در سال ۲۰۱۴ نشان داد که ویتامین E همچنین ممکن است به بهبود شناخت و کاهش خطر ابتلا به بیماری آلزایمر کمک کند.
آجیل و دانه هایی که دارای بالاترین میزان ویتامین E هستند عبارتند از:
• دانه های آفتابگردان
• بادام ها
• فندق
بررسی کامل اثرات ویتامین E بر مغز به تحقیقات بیشتری نیاز دارد.

۵. غلات کامل
خوردن غلات کامل راه دیگری برای بهره مندی از اثرات ویتامین E است، زیرا این غلات منبع خوبی از این ویتامین هستند.
غذاهای سبوس دار عبارتند از:
• برنج قهوه ای
• جو
• بلغور گندم
• بلغور جو دوسر
• نان با آرد کامل یا نان سبوس دار(نانی که با آردی که سبوس آن نگرفته شده پخته باشند)
• ماکارونی سبوس دار

۶. قهوه
قهوه به عنوان یک کمک کننده تمرکز شناخته شده است. بسیاری آن را برای بیدار ماندن و تشویق تمرکز می نوشند.
کافئین موجود در قهوه، ماده ای در مغز به نام آدنوزین که باعث می شود فرد احساس خواب آلودگی کند را بلوکه میکند.
فراتر از افزایش هوشیاری، یک مطالعه سال ۲۰۱۸ نشان می دهد که کافئین ممکن است ظرفیت مغز برای پردازش اطلاعات را نیز افزایش دهد.
محققان دریافتند که کافئین باعث افزایش آنترووی مغز می شود که به فعالیت پیچیده و متغیر مغز اشاره دارد. هنگامی که آنتروپی بالا باشد، مغز می تواند اطلاعات بیشتری را پردازش کند.
قهوه همچنین منبع آنتی اکسیدان است که ممکن است با افزایش سن از سلامت مغز حمایت کند. یک مطالعه (منبع قابل اعتماد) مصرف مادام العمر قهوه را با کاهش خطر ابتلا به موارد زیر مرتبط دانسته است:
• زوال شناختی
• سکته
• بیماری پارکینسون
• بیماری آلزایمر
با این حال، کافئین میتواند بر خواب فرد تأثیر بگذارد و پزشکان مصرف کافئین را برای همه توصیه نمیکنند.

۷. آووکادو
آووکادو که منبعی از چربی های غیراشباع سالم است، ممکن است از مغز حمایت کند.
خوردن چربی های غیراشباع ممکن است از ابتلا به فشار خون بالا جلوگیری کند. فشار خون بالا با کاهش حافظه و بیماری های قلبی و سکته های قلبی مرتبط است.
بنابراین،آووکادو با کاهش ابتلا به فشار خون بالا، به دلیل داشتن چربی های غیراشباع موجود درآن ممکن است خطر زوال عقل را کاهش دهد.
سایر منابع چربی های غیراشباع سالم عبارتند از:
• بادام، بادام هندی و بادام زمینی
• دانه کتان و چیا
• روغن سویا، آفتابگردان و کانولا
• گردو و آجیل برزیلی
• ماهی

۸. بادام زمینی
بادام زمینی یکی از حبوبات با مشخصات غذایی عالی است. آنها حاوی مقدار زیادی چربی غیراشباع و پروتئین هستند تا سطح انرژی فرد را در طول روز بالا نگه دارند.
بادام زمینی همچنین ویتامین ها و مواد معدنی کلیدی را برای حفظ سلامت مغز فراهم می کند، از جمله سطوح بالای ویتامین E و رسوراترول.
رسوراترول یک آنتی اکسیدان طبیعی غیر فلاونوئیدی است که در بادام زمینی، توت و ریواس یافت می شود. شواهدی از یک مقاله نشان میدهد که رسوراترول میتواند اثرات محافظتی مانند کمک به پیشگیری از سرطان، التهاب و بیماریهای عصبی، از جمله آلزایمر و پارکینسون داشته باشد.

۹. تخم مرغ
تخم مرغ که بسیاری برای صبحانه از آن لذت می برند، می تواند یک غذای موثر برای مغز باشد.
تخم مرغ ها منبع خوبی از ویتامین های B هستند مانند:
• ویتامین B-6
• ویتامین B-12
• اسید فولیک
تحقیقات اخیر نشان می دهد که این ویتامین ها ممکن است از کوچک شدن مغز جلوگیری کرده و زوال شناختی را به تاخیر بیندازند.

۱۰. کلم بروکلی
بروکلی و سایر سبزیجات چلیپایی سرشار از فیبر و مواد مغذی هستند.
بروکلی علاوه بر اینکه منبع کم کالری فیبر مناسب برای رژيم غذایی لاغری است، ممکن است برای مغز نیز مفید باشد.
بروکلی سرشار از ترکیباتی به نام گلوکوزینولات است. وقتی بدن این مواد را تجزیه می کند، ایزوتیوسیانات تولید می کند.
ایزوتیوسیانات ها ممکن است استرس اکسیداتیو را کاهش دهند و خطر بیماری های عصبی را کاهش دهند.
بروکلی همچنین حاوی ویتامین C و فلاونوئیدها است و این آنتی اکسیدان ها می توانند سلامت مغز فرد را بیشتر تقویت کنند.
سایر سبزیجات چلیپایی که حاوی گلوکوزینولات هستند عبارتند از:
• کلم بروکسل
• بوک چوی
• کلم
• گل کلم
• شلغم
• کلم پیچ

۱۱. کلم پیچ
سبزیجات برگدار، از جمله کلم پیچ، ممکن است از سلامت مغز محافظت کنند.
مانند کلم بروکلی، کلم پیچ حاوی گلوکوزینولات است و سبزیجات برگدار نیز حاوی آنتی اکسیدان های کلیدی، ویتامین ها و مواد معدنی هستند. به همین دلیل است که بسیاری کلم پیچ را یک غذای فوق العاده می دانند.

۱۲. محصولات سویا
محصولات سویا سرشار از گروه خاصی از آنتی اکسیدان ها به نام پلی فنول ها هستند.
تحقیقات نشان میدهد پلی فنول ها با کاهش خطر زوال عقل و بهبود توانایی های شناختی در فرآیندهای پیری مرتبط است.
محصولات سویا حاوی پلی فنول هایی به نام ایزوفلاون ها از جمله دایدزین و جنیستئین هستند. این مواد شیمیایی به عنوان آنتی اکسیدان عمل می کنند و طیف وسیعی از مزایای سلامتی را در سراسر بدن ارائه می دهند.
تاثیر مکمل ها برای عملکرد مغز
علاوه بر ایجاد تغییرات در رژیم غذایی، برخی افراد مصرف مکمل ها را برای بهبود عملکرد مغز خود در نظر می گیرند. اما آیا این مکمل ها واقعاً کار می کنند؟
مصرف ویتامین های B، C، یا E، بتاکاروتن یا منیزیم ممکن است عملکرد مغز را در صورت کمبود هر یک از آنها بهبود بخشد. اگر فردی کمبود این مواد را نداشته باشد، بعید است که این مکمل ها عملکرد ذهنی را بهبود بخشند.
منبع معتبر تحقیقاتی نشان می دهد که مصرف جینسینگ ممکن است این عملکرد را بهبود بخشد. با این حال، قبل از اینکه پزشکان بتوانند جینسینگ را برای تقویت عملکرد مغز توصیه کنند، مطالعات بیشتری لازم است.
خلاصه
غذاهای ذکر شده در بالا ممکن است به بهبود حافظه و تمرکز فرد کمک کند. برخی نیز ممکن است خطر سکته مغزی و بیماری های عصبی مرتبط با افزایش سن، مانند آلزایمر و پارکینسون را کاهش دهند.
برخی از غذاها حاوی ترکیباتی مانند اسیدهای چرب سالم هستند که می توانند به بهبود ساختار سلول های مغزی به نام نورون ها کمک کنند. سایر ترکیبات مانند قندها و چربی های اشباع شده ممکن است به ساختار سلول های مغز آسیب برسانند.
غذاهای تقویت کننده مغز معمولا حاوی یک یا چند مورد از موارد زیر هستند:
• آنتی اکسیدان ها، مانند فلاونوئیدها یا ویتامین E
• ویتامین های گروه B
• چربی های سالم
• اسیدهای چرب امگا
فراتر از تنظیم رژیم غذایی، فرد می تواند عملکرد مغز خود را با موارد زیر بهینه کند:
• پر خوری و کم خوری غذایی نداشتن
• خواب کافی
• هیدراته نگه داشتن بدن
• ورزش منظم
• کاهش استرس از طریق یوگا، تمرکز حواس با مدیتیشن
• کاهش مصرف الکل