در افرادی که برای سرطان پروستات پرتودرمانی میشوند، مشکلات ادراری، تغییر در دفع مدفوع، اختلال نعوظ و خستگی از عوارض شایعاند. عوارض اغلب در هفته دوم یا سوم درمان شروع میشوند و بیشترشان ظرف چند هفته تا چند ماه برطرف میشوند. بعضی علائم ممکن است بلافاصله یا چند روز پس از پرتودهی ظاهر شوند و با ادامه درمان شدت بگیرند. [1]
وقتی پرتو از بیرون به پروستات میتابد
در پرتودرمانی خارجی، دستگاهی از بیرون بدن پرتو را بهسوی پروستات میتاباند. پرتو ممکن است پوشش داخلی راستروده، یعنی بخش پایانی روده، را ملتهب کند. اسهال، دلپیچه، درد راستروده یا درد هنگام دفع، نشت مدفوع، خونریزی و خروج ترشحات مخاطی از مقعد از نشانههای احتمالیاند. [1]
التهاب مثانه بر اثر پرتو هم میتواند باعث تکرر یا سوزش ادرار، خون در ادرار و نشت ادرار شود. گاهی شروع یا قطع جریان ادرار دشوار میشود یا مجرای خروج ادرار تنگ میشود. تجمع مایع در پاها یا ناحیه تناسلی هم ممکن است رخ دهد. [1]
عوارض پرتودرمانی داخلی و داروهای پرتوزا
در پرتودرمانی داخلی یا براکیتراپی، منبع پرتوزا را داخل پروستات قرار میدهند. این روش هم ممکن است مشکلات ادراری، گوارشی و اختلال نعوظ ایجاد کند. در نوع پُردوز، درد یا تورم در فاصله میان کیسه بیضه و مقعد و تغییر رنگ ادرار به قهوهای مایل به قرمز ممکن است رخ دهد. [1]
در نوع کمدوز که از دانههای کوچک پرتوزا استفاده میشود، ممکن است دانهای با ادرار دفع شود یا از راه خون به بخش دیگری از بدن برود. دانهها ممکن است دستگاههای بازرسی فرودگاه را هم فعال کنند. بهدلیل مقدار کمی پرتو که از دانهها ساطع میشود، پزشک ممکن است برای تماس نزدیک با افراد باردار یا کودکان خردسال محدودیتهایی تعیین کند. [1]
داروهای پرتوزا از راه رگ وارد جریان خون میشوند. ضعف، خستگی، کاهش وزن، تهوع، خشکی دهان، کماشتهایی و یبوست از عوارض احتمالیاند. این داروها ممکن است شمار سلولهای خون را هم پایین بیاورند. کاهش گلبولهای قرمز میتواند با رنگپریدگی و تنگی نفس همراه باشد و کاهش گلبولهای سفید ممکن است با عفونتهای مکرر، تب و لرز، گلودرد یا زخم دهان خودش را نشان دهد. با کاهش پلاکتها، که به بند آمدن خون کمک میکنند، ممکن است خونریزی، کبودی یا نقطههای ریز قرمز یا بنفش روی پوست دیده شود. [1]
عوارضی که میمانند یا دیرتر ظاهر میشوند
مشکلات ادراری یا گوارشی، اختلال نعوظ و ورم پاها یا کیسه بیضه ممکن است ادامه پیدا کنند یا ماهها و حتی سالها بعد از درمان ظاهر شوند. مشکلات استخوانی و پایین آمدن سطح ویتامین ب۱۲ هم در میان عوارض احتمالی بلندمدت گزارش شدهاند. خستگی گاهی تا چند هفته یا چند ماه پس از پایان درمان باقی میماند. [1]
پرتو میتواند به سلولهای اطراف ناحیه درمان آسیب بزند و احتمال ابتلا به سرطان دیگری را اندکی بالا ببرد. پژوهشهای اشارهشده در منبع از افزایش احتمالی خطر سرطان راستروده یا لوسمی میلوئیدی حاد، نوعی سرطان خون، خبر میدهند. ممکن است این خطر با مقدار بیشتر پرتو بالاتر برود. [1]
عوارض در تصمیمگیری درباره درمان
پرتودرمانی برای بعضی افراد مبتلا به سرطان پروستات میتواند نجاتبخش باشد و فوایدش ممکن است از خطر عوارض بیشتر باشد. عوارض احتمالی هر روش در کنار فواید آن و گزینههایی مانند جراحی یا زیر نظر گرفتن رشد سرطان بررسی میشوند. در طول درمان و پس از آن، گفتن علائمی که تجربه میکنید به تیم درمان کمک میکند تا آنها را پیگیری و در صورت نیاز درمان کند. [1]
منابع
این نوشته، بازنویسی مستقل فارسی از مقاله بالاست؛ بیان آن برای مخاطب عمومی تغییر کرده است.









