انجمن سرطان آمریکا در راهنمای تازه خود توصیه میکند مردان ۵۰ تا ۶۹ ساله با خطر متوسط سرطان پروستات هر دو سال یکبار آزمایش خون PSA بدهند. برای مردان پرخطر، از جمله مردان سیاهپوست یا کسانی که سابقه خانوادگی این سرطان را دارند، آزمایش سالانه از ۴۵ سالگی توصیه شده است. [1]
سن و سابقه خانوادگی چه نقشی دارند؟
به برآورد انجمن سرطان آمریکا، حدود یک نفر از هر هشت مرد در طول زندگی به سرطان پروستات مبتلا میشود. احتمال ابتلا با افزایش سن بیشتر میشود و میانگین سن تشخیص ۶۸ سال است. سابقه ابتلا در پدر یا برادر از مواردی است که میتواند خطر را بالا ببرد. [1]
در ۷۰ تا ۷۴ سالگی، راهنما تصمیمگیری را به شرایط هر فرد واگذار میکند. اگر فرد غربالگری را انتخاب کند، فاصله پیشنهادی آزمایشها تا ۷۴ سالگی دو سال است. یکی از متخصصان خارج از گروه تدوین راهنما هم گفته است که در سنین بالاتر، سابقه نتایج PSA، وضعیت سلامت و امید به زندگی میتوانند در تصمیم به ادامه آزمایش نقش داشته باشند. [1]
چه شواهدی توصیهها را تغییر داد؟
راهنمای سال ۲۰۱۰ بر تصمیمگیری مشترک فرد و پزشک تأکید داشت، چون پژوهشهای آن زمان درباره توازن سود و زیان غربالگری نتایج متفاوتی داشتند. در آمریکا، شمار موارد تشخیص سرطان پروستات از سال ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۲ بهطور متوسط حدود ۳ درصد در سال افزایش یافت. افزایش موارد پیشرفته هم توجه به تشخیص زودهنگام را بیشتر کرد. انجمن پس از مرور نظاممند پژوهشها، راهنمای تازه را در ۱۲ نوامبر ۲۰۲۶ منتشر کرد. [1]
در پیگیری ۲۳ساله یک کارآزمایی تصادفی اروپایی که نتایجش در سال ۲۰۲۵ منتشر شد، خطر مرگ بر اثر سرطان پروستات در گروه غربالگری منظم ۱۳ درصد کمتر بود. این عدد کاهش نسبی خطر میان دو گروه است. در پیگیری ۱۲ساله همان کارآزمایی نیز موارد کمتری از سرطان پروستاتِ گسترشیافته به بخشهای دیگر بدن در گروه غربالگری تشخیص داده شد. [1]
اگر PSA بالا باشد، قدم بعدی چیست؟
آزمایش PSA مقدار پروتئینی به نام «آنتیژن اختصاصی پروستات» را در خون میسنجد. طبق راهنما، در مردان زیر ۷۰ سال، نتیجه ۳ نانوگرم در میلیلیتر یا بیشتر نیاز به بررسی بیشتر دارد. از ۷۰ سالگی، این آستانه ۶٫۵ نانوگرم در میلیلیتر است، چون مقدار PSA معمولاً در سنین بالاتر بیشتر است. به گفته یکی از متخصصان خارج از گروه تدوین، معاینه پروستات از راه مقعد در مرحله نخست غربالگری ارزش چندانی اضافه نمیکند. [1]
عدد بالای PSA بهتنهایی برای تشخیص سرطان کافی نیست. پزشکان معمولاً آزمایش را بین دو هفته تا سه ماه بعد تکرار میکنند تا ببینند مقدار آن همچنان بالاست یا نه. اگر بالا بماند، امآرآی پروستات یا آزمایش معتبر نشانگرهای زیستی میتواند به تصمیم درباره نمونهبرداری کمک کند. این بررسیها ممکن است از بعضی نمونهبرداریها و درمانهای غیرضروری جلوگیری کنند. [1]
منابع
این نوشته، بازنویسی مستقل فارسی از مقاله بالاست؛ بیان آن برای مخاطب عمومی تغییر کرده است.









