فراموشکردن اتفاقهای اخیر، مکث برای پیدا کردن واژه و گمکردن مسیرهای آشنا از نشانههای احتمالی دمانس در مراحل اولیهاند. این تغییرها بیشتر در افراد ۶۵ ساله و بالاتر دیده میشوند، اما دمانس گاهی در دهههای ۳۰، ۴۰ یا ۵۰ زندگی هم بروز میکند. [1]
دمانس به افت تواناییهایی مانند حافظه، تمرکز، زبان و تصمیمگیری گفته میشود که در زندگی روزمره اختلال قابلتوجهی ایجاد میکند. بیماریهای مختلفی میتوانند باعث این افت شوند و نشانهها بسته به علت فرق میکنند. آلزایمر شایعترین علت دمانس است. [1]
وقتی به یاد آوردن یا دنبالکردن حرفها سخت میشود
۱. فراموشی اتفاقهای اخیر. ممکن است کسی خاطرهای از سالها پیش را بهخوبی به یاد بیاورد، اما یادش نیاید صبح چه خورده یا کلیدش را کجا گذاشته است. گاهی هم کاری را نیمهتمام میگذارد، مثلاً بعد از آشپزی یادش میرود فر را خاموش کند. [1]
۲. دشواری در پیدا کردن واژه. توضیح یک موضوع یا بیان احساسات ممکن است بیشتر از قبل طول بکشد. فرد گاهی وسط جمله مکث میکند و نمیداند چطور حرفش را ادامه دهد. [1]
۳. گمکردن رشته گفتوگو یا داستان. دنبالکردن حرف دیگران یا ماجرای یک برنامه تلویزیونی ممکن است دشوار شود. گاهی فرد معنی واژهای را که میشنود به یاد نمیآورد. [1]
۴. تکرار سؤالها یا کارها. فرد ممکن است در یک گفتوگو چند بار همان سؤال را بپرسد، داستانی را دوباره تعریف کند یا کاری مثل اصلاح صورت را تکرار کند. [1]
وقتی کارهای آشنا و تصمیمهای روزمره دشوار میشوند
۵. سختتر شدن کارهای چندمرحلهای. رسیدگی به قبضها، دنبالکردن دستور غذا یا بازیکردن با قوانین متعدد ممکن است دشوارتر شود. یاد گرفتن کار تازه یا عادتکردن به یک برنامه جدید هم میتواند سخت باشد. [1]
۶. سردرگمی درباره زمان، مکان یا چهرهها. فرد ممکن است نداند امروز چه روزی است یا در چه ماهی قرار دارد، در تشخیص جایی که در آن است مشکل پیدا کند یا چهره کسی را که تازه دیده به یاد نیاورد. [1]
۷. دشواری در پیدا کردن مسیر. ممکن است فرد نشانههای آشنای مسیر را نشناسد، راه رسیدن به جایی را که قبلاً بارها رفته فراموش کند یا در دنبالکردن راهنمای قدمبهقدم مسیر مشکل داشته باشد. [1]
۸. تغییر در قضاوت. فرد ممکن است خطر عبور از خیابان شلوغ را درست برآورد نکند یا در هوای برفی با لباس تابستانی بیرون برود. این تغییر گاهی در تصمیمهای مالی هم دیده میشود. برای مثال، کسی که قبلاً در خرجکردن محتاط بوده، ممکن است به افراد ناآشنا پول بدهد. [1]
تغییرهایی که نزدیکان ممکن است ببینند
۹. تغییر خلقوخو یا شخصیت. افسردگی، اضطراب یا ترس بیشتر از قبل ممکن است در مراحل اولیه دیده شود. گاهی نزدیکان زودتر متوجه این تغییر میشوند. [1]
۱۰. کمشدن علاقه به فعالیتها. فرد ممکن است دیگر برای سرگرمیهای همیشگی، بیرون رفتن یا دیدن دوستان و خانواده اشتیاق چندانی نشان ندهد و واکنشهای عاطفیاش کمرنگتر شود. [1]
۱۱. دشواری در کنار آمدن با تغییر. وقتی دنبالکردن یک مکالمه یا برگشتن از فروشگاه دشوار میشود، موقعیتهای تازه ممکن است اضطرابآور باشند. فرد ممکن است بیشتر به برنامه همیشگیاش پایبند بماند و از تجربههای تازه دوری کند. [1]
چه زمانی تغییرها ارزش بررسی دارند؟
فراموشی گهگاهی میتواند با افزایش سن، خستگی، حواسپرتی، انجام همزمان چند کار یا بعضی کمبودهای تغذیهای رخ دهد. اگر تغییرها بهتر نمیشوند یا رو به بدتر شدناند، بهویژه اگر انجام کارهای روزمره را مختل کردهاند، بهتر است با پزشک مطرح شوند. [1]
پزشک ممکن است فرد را به متخصص مغز و اعصاب ارجاع دهد. بسته به وضعیت فرد، بررسی میتواند شامل آزمون حافظه، ارزیابی سلامت روان، معاینه عصبی، آزمایش خون یا تصویربرداری از مغز باشد تا علت نشانهها روشن شود. [1]
اگر دمانس زود تشخیص داده شود، بسته به علت آن، درمانهایی مانند دارو، تمرین مهارتهای ذهنی یا دیگر روشهای درمانی ممکن است به کند شدن افت تواناییهای ذهنی کمک کنند. [1]
منابع
این نوشته، بازنویسی مستقل فارسی از مقاله بالاست؛ بیان آن برای مخاطب عمومی تغییر کرده است.







