ضربان‌ساز قلب می‌تواند ضربان کند را تندتر کند و برخی بی‌نظمی‌های ضربان را تنظیم کند. در افرادی که کندی ضربان با غش، ضعف یا تنگی نفس همراه است، ممکن است این دستگاه لازم باشد؛ اما نبض کند به‌تنهایی برای تصمیم به کاشت آن کافی نیست. [1]
نبض زیر ۶۰ همیشه نشانه بیماری نیست
ضربان کمتر از ۶۰ بار در دقیقه «کندی ضربان قلب» یا برادی‌کاردی نام دارد. ضربان هنگام خواب به‌طور طبیعی پایین می‌آید و در افراد بسیار فعال هم ممکن است به دلیل کارآمد بودن قلب، کمتر باشد. با افزایش سن نیز ضربان قلب می‌تواند کندتر شود. [1]
اهمیت کندی ضربان به علائم و شرایط فرد بستگی دارد. وجود نشانه‌های قلبی، سابقه بیماری‌هایی که خطر عوارض قلبی را بالا می‌برند یا یک بیماری حاد مانند عفونت، ممکن است نیاز به درمان را مطرح کند. برای تصمیم‌گیری، پزشک می‌تواند از نوار قلب استفاده کند؛ آزمایشی که فعالیت الکتریکی قلب را ثبت می‌کند و به بررسی نیاز به ضربان‌ساز کمک می‌کند. [1]
از خستگی روی پله‌ها تا غش
غش یا نزدیک‌شدن به غش می‌تواند نشانه کندی خطرناک ضربان و یکی از دلایل مهم نیاز به ضربان‌ساز باشد. اگر بدون علامت دیگری غش کرده‌اید، با پزشک تماس بگیرید تا درباره فوریت مراجعه راهنمایی کند. غش همراه با علائم دیگر، نیازمند تماس با اورژانس یا مراجعه فوری به بخش اورژانس است. [1]
خستگی و ضعف مداوم نیز ممکن است با کندی ضربان ارتباط داشته باشد. برای مثال، خستگی و نفس‌تنگی پس از بالا رفتن از یک طبقه پله می‌تواند نشانه مشکلی باشد که باید بررسی شود. سرگیجه یا سبکی سر، به‌ویژه هنگام ایستادن یا فعالیت بدنی، هم ممکن است با بی‌نظمی ضربان ارتباط داشته باشد. [1]
تپش قلب، یعنی احساس کوبیدن، لرزش، تندی یا جاافتادن ضربان، شایع و اغلب بی‌خطر است؛ اما اگر مرتب تکرار شود، بررسی علت آن اهمیت دارد. آزمایش‌ها مشخص می‌کنند آیا اختلالی در ریتم قلب وجود دارد و آیا نوع آن ممکن است به ضربان‌ساز نیاز داشته باشد. [1]
تنگی نفس هنگام فعالیت یا احساس فشار در سینه حین کارهای روزمره نیز باید بررسی شود. تنگی نفس علت‌های مختلفی دارد؛ یکی از آن‌ها نارسایی قلبی است که بعضی انواع ضربان‌ساز می‌توانند به درمان آن کمک کنند. [1]
درد ناگهانی سینه را منتظر نگذارید
درد یا ناراحتی سینه را باید جدی گرفت؛ به‌ویژه اگر ناگهانی باشد و با علائم دیگر همراه شود، وضعیت اورژانسی است. درد شدید و ناگهانی سینه ممکن است ناشی از حمله قلبی، پارگی لایه داخلی رگ اصلی بدن یا لخته خون در ریه باشد؛ بنابراین نباید آن را صرفاً به مشکلی نسبت داد که با ضربان‌ساز برطرف می‌شود. [1]
این علائم به‌تنهایی نیاز به دستگاه را ثابت نمی‌کنند. مطلب کلینیک کلیولند یک راهنمای آموزشی است و تشخیص بیماری و تصمیم درباره کاشت ضربان‌ساز به ارزیابی پزشکی نیاز دارد. [1]
کاشت دستگاه و تنظیم آن چگونه است؟
ضربان‌ساز معمولاً زیر پوست بالای قفسه سینه، نزدیک شانه، قرار می‌گیرد. در بیشتر مدل‌ها، یک تا سه سیم دستگاه را به قلب وصل می‌کنند؛ تعداد سیم‌ها به مشکل قلبی بستگی دارد. مدل‌های بدون سیم هم وجود دارند. افراد معمولاً همان روز کاشت از بیمارستان مرخص می‌شوند. [1]
دستگاه به‌طور خودکار کار می‌کند. هنگام پیگیری، پزشک می‌تواند اطلاعات ریتم قلب و عملکرد ضربان‌ساز را دریافت کند و تنظیمات آن را متناسب با نیاز فرد تغییر دهد. [1]
با ضربان‌ساز چه حسی خواهید داشت؟
پالس‌های الکتریکی ضربان‌ساز معمولاً احساس نمی‌شوند. این دستگاه مانند دفیبریلاتور کاشتنی، دستگاهی که برای اصلاح بعضی ریتم‌های خطرناک شوک می‌دهد، شوک وارد نمی‌کند. ضربان‌سازهای امروزی کوچک‌اند؛ در این منبع اندازه آن‌ها در حد یک قاشق غذاخوری بزرگ توصیف شده است. [1]
باتری دستگاه می‌تواند ۱۰ تا ۱۵ سال دوام داشته باشد و فرایند تعویض آن معمولاً ساده‌تر از کاشت اولیه است. درباره یکی از نگرانی‌های روزمره نیز این منبع توضیح می‌دهد که استفاده از مایکروویو بر عملکرد ضربان‌ساز اثر نمی‌گذارد. [1]
وقتی ضربان کند یا نامنظم باعث نرسیدن خون و اکسیژن کافی به اندام‌ها شود، کارهایی مثل نفس‌کشیدن و حتی فکرکردن دشوارتر می‌شود. اگر ضربان‌ساز برای همین مشکل لازم باشد، ممکن است فرد بهبود را زود پس از کاشت احساس کند؛ از افزایش ضربان در حالت استراحت تا آسان‌تر شدن فعالیت‌های روزمره. [1]
منابع
این نوشته، بازنویسی مستقل فارسی از مقاله بالاست؛ بیان آن برای مخاطب عمومی تغییر کرده است.
