پیشگیری از زوال عقل همیشه ممکن نیست، اما عادتهایی مثل فعالیت بدنی منظم و ترک سیگار ممکن است احتمال ابتلا را کمتر کنند. زوال عقل به افت مداوم و معمولاً پیشرونده حافظه و تواناییهایی مثل فکر کردن و استدلال گفته میشود و آلزایمر شایعترین علت آن است. [1]
چه چیزهایی بر خطر زوال عقل اثر دارند؟
پس از آلزایمر، زوال عقل عروقی از شایعترین انواع آن است و با مشکلات رگهای خونرسان به مغز ارتباط دارد. سن و ژنها در احتمال ابتلا نقش دارند و عواملی مانند آلودگی و شرایط زندگی هم میتوانند در خطر ابتلا سهم داشته باشند. دیابت، افسردگی، کمشنوایی و مشکلات عروقی از وضعیتهایی هستند که با افزایش خطر زوال عقل ارتباط دارند. [1]
تحرک، خوراک و عادتهای روزمره
در یکی از پژوهشهای سال ۲۰۱۹، ورزش هوازی با کندتر شدن کوچکشدن هیپوکامپ، بخشی از مغز که در حافظه نقش دارد، همراه بود. پژوهش دیگری در همان سال نشان داد سالمندان فعالتر معمولاً تواناییهای ذهنی خود را بهتر حفظ میکردند. این الگو در میان برخی شرکتکنندگانی هم دیده شد که نشانههایی از تغییرات مغزی مرتبط با زوال عقل داشتند. این پژوهشها به تغییرات مغز و توانایی ذهنی پرداختهاند و میزان کاهش احتمال ابتلا را برای هر فرد مشخص نمیکنند. [1]
پژوهشهای مرورشده در منبع نشان میدهند الگوهای غذایی مدیترانهای و «مایند» ممکن است با کندتر شدن افت تواناییهای ذهنی همراه باشند. سبزیهای برگسبز و ماهی از خوراکیهایی هستند که در همین زمینه بررسی شدهاند. پژوهش درباره چای سبز به اثر احتمالی آن بر پروتئینی مرتبط با آلزایمر پرداخته است و از این یافته نمیتوان نتیجه گرفت که نوشیدن چای سبز از زوال عقل پیشگیری میکند. [1]
سیگار کشیدن با خطر بیشتر زوال عقل ارتباط دارد و ترک آن ممکن است این خطر را کمتر کند. سیگار بر گردش خون، از جمله در رگهای مغز، اثر میگذارد. مصرف زیاد الکل هم با افزایش خطر زوال عقل، از جمله مواردی که در سنین پایینتر آغاز میشوند، ارتباط دارد. [1]
سرگرمیهای فکری و ارتباط با دیگران
یادگیری زبان یا ساز، خواندن کتاب، شرکت در فعالیتهای گروهی و کار داوطلبانه نمونههایی از فعالیتهایی هستند که ذهن را درگیر میکنند یا فرصت ارتباط با دیگران را فراهم میکنند و ممکن است با خطر کمتر زوال عقل همراه باشند. درباره معما و بازیهای رومیزی، بخشی از پژوهشها سؤال دیگری را بررسی کردهاند. این بازیها ممکن است به حافظه کوتاهمدت و حل مسئله در افراد مبتلا به زوال عقل در مراحل اولیه تا میانی کمک کنند. [1]
اگر افت حافظه شروع شده باشد
علت افت حافظه و فکر کردن بر امکان بهبود اثر دارد. علائم ناشی از کمبود ویتامین ب۱۲، کمکاری تیروئید، افسردگی، بعضی داروها یا تجمع مایع در مغز گاهی با درمان علت بهتر میشوند. انواعی مانند آلزایمر و زوال عقل عروقی معمولاً برگشتپذیر نیستند، اما برای مدیریت علائم و نیازهای مراقبتی میتوان کمک گرفت. زمان نیاز به مراقبت بیشتر و طول عمر پس از تشخیص از فردی به فرد دیگر فرق میکند و به نوع زوال عقل، سن و وضعیت سلامت بستگی دارد. [1]
منابع
این نوشته، بازنویسی مستقل فارسی از مقاله بالاست؛ بیان آن برای مخاطب عمومی تغییر کرده است.








