گرگرفتگی، نامنظم‌شدن قاعدگی، تغییرات خلق و خستگی از علائم شایع دوران گذار به یائسگی و یائسگی‌اند. زنان در این دوره تجربه یکسانی ندارند؛ بعضی فقط چند علامت خفیف دارند و بعضی با مشکلاتی روبه‌رو می‌شوند که خواب، کار یا روابطشان را مختل می‌کند. [1]
یائسگی به مرحله‌ای از زندگی گفته می‌شود که قاعدگی متوقف می‌شود. سال‌های منتهی به آن «دوران گذار به یائسگی» نام دارد؛ علائم ممکن است از همین سال‌ها شروع شوند و چندین سال ادامه پیدا کنند. مقاله مرجع ۳۴ علامت و مشکل مرتبط را معرفی می‌کند، اما قرار نیست همه آن‌ها برای هر فرد رخ دهند. [1]
گرگرفتگی چگونه خواب و انرژی را به هم می‌زند؟
گرگرفتگی احساس ناگهانی گرماست که معمولاً با تعریق و سرخ‌شدن صورت، گردن و سینه همراه می‌شود؛ گاهی هم پس از آن احساس سرما پیش می‌آید. تعریق شبانه همان گرگرفتگی هنگام خواب است. علت دقیق آن روشن نیست، اما کاهش استروژن، یکی از هورمون‌های جنسی، ممکن است بر بخش تنظیم‌کننده دمای بدن در مغز اثر بگذارد. [1]
در این دوره ممکن است به‌خواب‌رفتن دشوارتر شود، خواب سبک شود یا فرد بارها در شب و گاهی زودتر از معمول بیدار شود. این خواب ناآرام می‌تواند در خستگی روزانه، دشواری تمرکز و فراموشی‌های گذرا نقش داشته باشد؛ نوسان هورمون‌ها نیز ممکن است در این مشکلات سهم داشته باشد. [1]
تغییر قاعدگی، خشکی واژن و میل جنسی
در سال‌های گذار، فاصله قاعدگی‌ها ممکن است نامنظم شود یا بعضی دوره‌ها رخ ندهند و سرانجام قاعدگی متوقف شود. حساسیت، ورم یا درد گاه‌به‌گاه پستان‌ها هم ممکن است در همین دوره دیده شود. [1]
کاهش هورمون‌ها می‌تواند رطوبت طبیعی واژن را کم و بافت آن را نازک‌تر کند. کاهش میل جنسی نیز ممکن است هم با تغییر هورمون‌ها و دشوارترشدن برانگیختگی جسمی ارتباط داشته باشد و هم با خشکی واژن، بدخوابی یا تغییرات خلق. [1]
عفونت‌های ادراری ممکن است پس از یائسگی بیشتر شوند؛ تغییر بافت‌های ناحیه تناسلی در اثر افت استروژن می‌تواند در این مسئله نقش داشته باشد. نشت ادرار هنگام عطسه یا فعالیت‌هایی که به مثانه فشار می‌آورند نیز از مشکلات این دوره است و می‌تواند با ضعیف‌شدن عضلات کف لگن و تغییرات مثانه ارتباط داشته باشد. [1]
خلق، اضطراب و احساس‌های جسمی غیرمنتظره
تغییرات خلق ممکن است به شکل غم، گریه یا عصبانیت ناگهانی بروز کند. تحریک‌پذیری، اضطراب، افسردگی و گاهی حملات وحشت‌زدگی نیز ممکن است رخ دهند. نوسان هورمون‌ها، استرس، کم‌خوابی و معنایی که این تغییر زندگی برای فرد دارد، همگی می‌توانند در حال روانی او نقش داشته باشند. [1]
سردرد یا حملات میگرن ممکن است بیشتر شوند. برخی افراد نیز سرگیجه، تپش قلب، وزوز گوش ــ شنیدن صدا بدون منبع بیرونی ــ یا حس‌هایی شبیه شوک الکتریکی را تجربه می‌کنند. علت ارتباط بعضی از این نشانه‌ها با یائسگی، به‌ویژه سرگیجه و حس شوک، هنوز کاملاً روشن نیست. [1]
پوست، مو، دهان و گوارش هم ممکن است تغییر کنند
خشکی و خارش پوست، از جمله در ناحیه بیرونی اندام تناسلی، ممکن است بیشتر شود. کم‌پشتی مو می‌تواند با بازترشدن فرق سر یا کاهش مو در بالای سر دیده شود؛ ناخن‌ها نیز ممکن است شکننده‌تر شوند. نازک‌ترشدن پوست می‌تواند با کبودی آسان‌تر و کندترشدن ترمیم زخم همراه باشد. [1]
جوش هم ممکن است در این دوره ظاهر شود، در حالی که پوست هم‌زمان خشک‌تر و نازک‌تر شده است. به همین دلیل، بعضی محصولات ضدجوش می‌توانند پوست را بیش از حد خشک یا تحریک کنند؛ انتخاب محصول باید با وضعیت پوست سازگار باشد. [1]
سوزش، گزگز یا بی‌حسی اطراف و داخل دهان و تغییر حس چشایی نیز گزارش شده است. خشکی دهان ممکن است خطر پوسیدگی دندان و بیماری لثه را افزایش دهد. بعضی افراد هم نفخ، تغییر در گوارش یا واکنش متفاوت به غذاهایی را تجربه می‌کنند که پیش‌تر می‌خوردند. [1]
درد مفصل، تغییر وزن و سلامت استخوان
درد مفصل و گرفتگی یا درد عضلات از دیگر مشکلات ممکن در این دوره‌اند. افزایش وزن هم می‌تواند با مجموعه‌ای از عوامل، از جمله افت استروژن، کاهش فعالیت بدنی و تغییر عادت‌های خوردن در پی تغییر خلق، ارتباط داشته باشد. [1]
افت استروژن در سال‌های گذار می‌تواند باعث کاهش تراکم استخوان شود. اگر این کاهش شدید باشد، ممکن است به پوکی استخوان برسد؛ وضعیتی که استخوان‌ها شکننده‌تر می‌شوند و آسان‌تر می‌شکنند. بنابراین، همه موارد این فهرست صرفاً احساس‌های گذرا نیستند و برخی به سلامت بلندمدت مربوط می‌شوند. [1]
چه چیزهایی می‌تواند ناراحتی را کمتر کند؟
برای علائمی که زندگی را مختل می‌کنند، درمان‌هایی وجود دارد. هورمون‌درمانی می‌تواند برخی علائم را کاهش دهد، استروژن واژینال برای خشکی واژن به کار می‌رود و بعضی داروهای ضدافسردگی ممکن است به علائم خلقی و گرگرفتگی کمک کنند. این‌ها گزینه‌های درمانی برای بررسی پزشکی‌اند؛ منبع حاضر مبنایی برای انتخاب دارو یا تعیین مقدار مصرف برای یک فرد مشخص ارائه نمی‌کند. [1]
برای راحت‌ترشدن هنگام گرگرفتگی، پوشیدن لباس در چند لایه امکان کم‌کردن لباس را فراهم می‌کند. الکل، کافئین و غذاهای تند ممکن است گرگرفتگی را تشدید کنند و کنارگذاشتن آن‌ها می‌تواند کمک‌کننده باشد. فعالیت بدنی منظم ممکن است به کنترل وزن، کاهش استرس و بهبود خلق کمک کند؛ تمرین تنفس، ذهن‌آگاهی، ترک سیگار و روان‌درمانی نیز از راه‌های مطرح‌شده برای کاهش ناراحتی‌های این دوره‌اند. [1]
چه زمانی نباید نشانه‌ها را فقط به یائسگی نسبت داد؟
این فهرست ابزار تشخیص نیست؛ بیماری‌های دیگر هم می‌توانند علائمی مشابه ایجاد کنند. نشانه‌های تازه یا بی‌علت، تپش قلب، ریزش مو، کبودی مکرر یا ترمیم کند زخم نیاز به بررسی دارند. همچنین اگر بدخوابی، تغییرات شدید خلق یا سایر علائم کار و زندگی روزمره را مختل کرده‌اند، ارزیابی پزشکی می‌تواند به یافتن علت و درمان مناسب کمک کند. [1]
منابع
این نوشته، بازنویسی مستقل فارسی از مقاله بالاست؛ بیان آن برای مخاطب عمومی تغییر کرده است.
